Ślub za gotówkę, czyli małżeństwo pozorne

Oczywiście, Polacy mogą wstępować w związki małżeńskie z obcokrajowcami. W przypadku, gdy małżonków naprawdę łączy uczucie i wszystko uzgadniane jest zgodnie z procedurami, nie powinni spodziewać się oni większych kłopotów w uzyskaniu prawa do pobytu w kraju, a w dalszej perspektywie także do uzyskania obywatelstwa. Prawa do legalnego pobytu (a o to głównie chodzi tym, którzy oferują pieniądze za małżeństwo) nie dostanie jednak ten, kto zawarł związek małżeński w celu ominięcia przepisów.

Bo granice będą zamknięte

Mówi się, że Polska stała się atrakcyjnym miejscem do szukania fikcyjnego męża czy żony całkiem niedawno, bo po wstąpieniu do strefy Schengen. Dane Urzędu Do Spraw Cudzoziemców pokazują jednak zupełnie coś innego: liczba osób, które osiedliły się i zamieszkały w Polsce, a także tych, którym tego prawa odmówiono w obecnym roku, nie różnią się znacznie od danych z roku 2004. - My mieliśmy dużą migrację przed przystąpieniem Polski do strefy Schengen - mówi Ewa Piechota, rzecznik Urzędu do Spraw Cudzoziemców. - Być może cudzoziemcy obawiali się, że potem granice będą zamknięte.

Ważne jest, żeby pamiętać, że wojewoda nie kontroluje samego małżeństwa i jego pozorności. Ślub to ślub i "błogosławieństwo" w Urzędzie Stanu Cywilnego będzie dla małżonków wiążące niezależnie od intencji. Bada się tylko to, czy małżeństwo nie zostało zawarte w celu obejścia przepisów dotyczących legalizacji pobytu.

Wydaje się, że ominięcie tych przepisów to łakomy kąsek. Kiedy pobyt jest legalizowany, trzeba wykazać się stałym źródłem dochodu, które wystarczy na utrzymanie, ubezpieczeniem zdrowotnym, miejscem zamieszkania. Co najważniejsze, małżonkowi obywatela polskiego nie można odmówić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeśli wątpliwości budzą powyższe wymogi.

Niska cena za ewentualne kłopoty

Przeglądanie ogłoszeń internetowych dotyczących tego procederu to lektura wstrząsająca. Każdy oferuje pełną dyskrecję, bezproblemowość, niektórzy - w szczególności mężczyźni - za "usługę" nie chcą nawet pieniędzy. Wystarczy im to, że żona będzie ładna, młoda i miła. Jak wyobrażają sobie korzyści z takiego ślubu - można się tylko domyślać, choć ciężko posądzać ich o altruizm.

Ogłoszeniodawcy, z którymi próbuję nawiązać kontakt, nie chcą nic mówić. Boją się identyfikacji. Jednak takie propozycje nie krążą tylko w Internecie. - Może jestem po prostu szczęściarą, ale ślub za kasę proponowano mi dwa razy - śmieje się Dominika. - Pierwsza propozycja była chyba poważna. Facet z Afryki, nie pamiętam skąd dokładnie, zwierzał mi płaczliwie, że szuka żony, bo to jedyna możliwość, żeby tutaj mieszkać. A później, kiedy już wyciągnął ze mnie wyrazy współczucia, zaproponował mi za coś takiego 10 tysięcy złotych. Byłam młoda i biedna, ale nawet dla mnie 10 tysięcy to niska cena za późniejsze ewentualne kłopoty.

Podstawa związku

Sam ślub nie jest często takim problemem, jak późniejsze przekonanie innych, że małżeństwo nie zostało zawarte dla legalizacji pobytu. Małżonkowie muszą być przygotowani na to, że będą zaproszeni przez wojewodę na przesłuchanie.

Pytania nie są trudne, jeśli małżeństwo nie jest fikcją. Urzędnik może chcieć się dowiedzieć, jak para się poznała albo co jadła na obiad. Pytania dla obojga małżonków są podobne i - co ważne - są oni przesłuchiwani oddzielnie. Ich głównym celem jest ustalenie, czy para jest w stanie porozumiewać się między sobą, co musi być podstawą każdego prawdziwego związku.

Ale to nie wszystko - trzeba być również przygotowanym na oględziny miejsca zamieszkania, które przypominają trochę "wizję lokalną". Podobno w wielu przypadkach widać od razu, czy małżonkowie naprawdę żyją razem, czy nie.

Uciążliwe konsekwencje

Jeśli odpowiednie organy dojdą do wniosku, że małżeństwo jest wyłącznie papierowe, obcokrajowiec może liczyć się z poważnymi konsekwencjami, w tym ze sprawą karną i odmową prawa do legalnego pobytu w kraju. A to oznacza, że będzie musiał opuścić Polskę - najpierw dobrowolnie, dopiero później pod przymusem.

Konsekwencje ponieść może również osoba, która przyjęła pieniądze w zamian za swoją rękę. Nie tylko karne - choć jest to możliwe - ale również zwykłe, życiowe. Nie znając fikcyjnego partnera nie możemy być pewni, czy jest on na tyle uczciwy, że nie uczyni życia swojego małżonka uciążliwym, bo na przykład małżonek musi zgodzić się na określone czynności prawne.

I mimo tego że małżeństwo jest dla pary - w sensie wspólnego życia - zupełnie fikcyjne, w świetle prawa wciąż pozostaje małżeństwem. I warto pamiętać, że jedyną możliwością jego zakończenia jest rozwód. A ten - jak wszyscy wiedzą - może ciągnąć się miesiącami i być naprawdę uciążliwy. Oferowana cena kilku tysięcy złotych wydaje się więc całkiem niska, jeśli bierzemy pod uwagę zmianę stanu cywilnego, przestępstwa karne i pomoc w przestępstwie, a także ewentualne trudności w powrocie do normalności.